Chàm Tổ Đỉa

Triệu chứng và nguyên nhân

Chàm tổ đỉa là bệnh gì, có khác chàm không? Thực tế đây là dạng bệnh đặc biệt của chàm, dễ gây nhầm lẫn cho người bệnh trong quá trình điều trị. Hiện nay, bệnh được báo cáo cho thấy xuất hiện ở nhiều đối tượng với các lứa tuổi khác nhau và việc điều trị cần bệnh nhân hết sức kiên trì. Để có cái nhìn cụ thể hơn về chứng bệnh nhân, chúng ta hãy theo dõi các thông tin kiến thức quan trọng trong  bài viết sau đây.

Định nghĩa

Bệnh chàm tổ đỉa trong tiếng Anh còn được gọi là Pompholyx hoặc Dyshidrosis. Bệnh đặc trưng bởi các nốt mụn nước ngứa ngáy, kích thước nhỏ và nổi rải rác. Theo đó, bệnh sẽ chủ yếu phát tác ở các khu vực của bàn chân, bàn tay, đặc biệt là giữa các kẽ ngón tay, chân hoặc ở trong lòng bàn tay gây cảm giác vô cùng khó chịu. Chàm tổ đỉa được y học đánh giá là dạng đặc biệt của chứng bệnh chàm, chúng khởi phát khá bất ngờ và thường tái phát liên tục, kéo dài dai dẳng dẫn tới bệnh mãn tính.

Các chuyên gia, bác sĩ về da liễu cho biết, tương tự như  nhiều bệnh khác, chàm tổ đỉa xảy ra ở nhiều lứa tuổi, đối tượng khác nhau, không phân biệt giới tính. Theo đó, có không ít bệnh nhân thắc mắc rằng đây có phải chứng bệnh dễ lây lan hay không. Đối với câu hỏi này, các bác sĩ cho biết, bệnh thực tế bệnh thuộc nhóm da liễu nhưng không có khả năng lây truyền từ người mắc sang người khỏe. Bệnh nhân vẫn sinh hoạt, chung sống bình thường với các thành viên khác trong gia đình.

Nhưng nếu chúng ta chủ quan, không điều trị triệt để sẽ dễ làm bệnh lan ra các vùng da khỏe mạnh khác trên cơ thể, làm tăng diện tích mắc bệnh và dẫn tới không ít phiền toái cho người bệnh trong các hoạt động sinh hoạt, làm việc mỗi ngày.

Hình ảnh

Triệu chứng

Bệnh chàm tổ đỉa được các chuyên gia nghiên cứu cho thấy có tính chất khởi phát theo đợt và tương đối bất ngờ. Bệnh đột ngột xuất hiện và sẽ phát triển trong khoảng vài tuần, cũng có bệnh nhân bị lâu hơn. Tuy nhiên, về triệu chứng đều sẽ có những đặc điểm khá phổ biến giữa các bệnh nhân như sau:

  • Da xuất hiện các nốt mụn nước: Thông thường, những nốt mụn nước này sẽ tương đối nhỏ, chúng khá khó vỡ và có gốc ăn khá sâu trong bề mặt da. Mụn không mọc rải rác mà thay vào đó sẽ đi theo từng cụm, nổi sần sùi trên bề mặt da. Bệnh nhân sẽ thấy các cơn ngứa dữ dội, nếu ấn xuống còn có cảm giác đau nhẹ. Bên cạnh đó, sau một thời gian, mụn nước sẽ liên kết vào tạo ra những bóng nước tương đối lớn. Lúc này, cơn ngứa sẽ nặng hơn, thậm chí nếu bạn làm vỡ các bóng nước sẽ bị rát da.
  • Mụn nước bị nhiễm khuẩn: Khi da có mụn nước, chúng sẽ phát triển sang giai đoạn nhiễm khuẩn, bạn sẽ thấy các nốt mụn này có tình trạng sưng đỏ, màu chuyển sang đục hơn. Đồng thời, lúc này còn có thêm các nốt hạch bạch huyết nổi lên khá rõ rệt ở các vùng da liền kề. Bệnh nhân theo đó có khả năng bị sốt nóng.
  • Bong vảy: Khi mụn trên da tự khô, chúng sẽ dần hình thành nên lớp vảy khô và bong tróc trên da như các lớp sừng.
  • Bị đổ nhiều mồ hôi: Người bệnh còn có thêm triệu chứng là đổ mồ hôi ở những vùng da đang có mụn nước. Mồ hôi tiết ra càng khiến cho các nốt mụn dễ ngứa ngáy và da khó chịu hơn.
  • Móng biến dạng: Cũng tương tự như các bệnh lý về da khác, chàm tổ đỉa có thể khiến cho móng tay và móng chân bị biến dạng khi chúng ăn dần ra phần móng.

Nhìn chung, bệnh chàm tổ đỉa có nhiều dấu hiệu rất nổi bật, dễ dàng quan sát, theo dõi. Vì vậy, bệnh nhân cần chú ý làn da, nếu thấy có những triệu chứng kể trên cần sớm tới các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám cụ thể, tránh tự mua thuốc về chữa tại nhà sẽ dễ gây ra biến chứng.

Nguyên Nhân

Bệnh chàm tổ đỉa được các chuyên gia cho rằng có liên quan không ít tới tính di truyền cũng như cơ địa dị ứng. Tuy chưa thể đưa ra được nguyên do chính xác cho việc khởi phát bệnh nhưng hiện nay chúng ta có thể đưa ra một số yếu tố sau đây:

  • Cơ địa: Bệnh chàm tổ đỉa có thể gây ra bởi nguyên do cơ địa bị dị ứng, có tiền sử dị ứng. Đặc biệt những bệnh nhân mắc viêm da dị ứng, bệnh về thận, gan, hen suyễn đều làm tăng khả năng bị bệnh cao hơn.
  • Chàm tổ đỉa do di truyền: Hiện nay, các cơ sở y tế cho biết, bệnh chàm tổ đỉa có tới hơn nửa số ca mắc bệnh là do yếu tố di truyền. Gia đình nếu có bố mẹ bị bệnh thì con cái sẽ dễ bị bệnh hơn so với những đứa trẻ khác.
  • Bị dị ứng hoá chất: Các loại hoá chất độc hại từ chất tẩy rửa, hoá mỹ phẩm, chất độc kim loại đều gây ảnh hưởng không ít tới sức khoẻ và làn da.
  • Nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm: Nếu chúng ta sống ở những khu vực có nguồn nước bị ô nhiễm, nhiễm các chất thải sinh hoạt sẽ dễ gây ra chàm, tổ đỉa, lở loét,...
  • Mồ hôi tiết quá mức: Với những bệnh nhân đổ nhiều mồ hôi, làn da sẽ thường trong tình trạng ẩm ướt, đặc biệt khi có vết thương hở. Đây là điều kiện thuận lợi để phát sinh ra các bệnh lý về da liễu khác nhau.
  • Tác dụng phụ của thuốc: Bệnh nhân mắc chàm tổ đỉa còn có thể do tác dụng phụ của một số loại thuốc gây ra khi lạm dụng quá mức.

Theo đó, bên cạnh các nguyên nhân chính chúng tôi vừa đưa ra, bệnh chàm tổ đỉa còn có thể xảy ra bởi bệnh nhân thường xuyên căng thẳng quá mức, môi trường làm việc độc hại có chứa các loại muối kim loại.

Biến chứng

Nghiên cứu y học cho biết, bệnh chàm tổ đỉa thuộc vào nhóm bệnh lành tính, không có yếu tố gây hại cho sức khỏe của người bệnh. Nhưng thay vào đó, bệnh lại tái phát thường xuyên trong năm, có tính phát triển liên tục và bất ngờ. Bệnh lý này cũng gây ra không ít bất lợi gây giảm tính thẩm mỹ cho ngoại hình, cản trở các hoạt động sinh hoạt của bệnh nhân cũng như làm cản trở công việc.

Bên cạnh đó, việc điều trị sai cách, sao thuốc hay lạm dụng các loại thuốc điều trị khiến bệnh có thể xảy ra những biến chứng như sau:

  • Gây ra bội nhiễm: Bệnh nhân khi bị ngứa ngáy, xuất hiện các nốt mụn nước thường muốn đưa tay lên cào gãi. Nhưng chính bởi hành động này mà làn da bị tổn thương, dịch từ mụn nước chảy ra và lan sang những khu vực da khỏe mạnh xung quanh. Nếu để vi khuẩn xâm nhập và sinh sôi, bệnh nhân sẽ bị sưng tấy da, thậm chí là lở loét, nhiễm trùng máu rất nguy hiểm.
  • Tâm lý bị tác động lớn: Các bệnh da liễu nói chung đều gây ra những ảnh hưởng xấu tới tâm lý bệnh nhân. Khiến người bệnh tư tị, lo lắng, mặc cảm khi tiếp xúc những nơi đông người. Đặc biệt nếu bị những người xung quanh tỏ ra kỳ thị càng khiến bệnh nhân hoang mang hơn.

Phòng ngừa

Nếu chúng ta không có các cách chăm sóc, điều trị cũng như phòng ngừa hợp lý, bệnh chàm tổ đỉa sẽ xuất hiện quanh năm, khó chữa dứt điểm và dễ kéo theo nhiều bệnh lý về da liễu khác. Lúc này bạn cần chú ý những điều sau:

  • Chúng ta không chà xát mạnh lên da, hãy sử dụng nước muối để vệ sinh những vùng da đang bị bệnh nhằm sát khuẩn, tránh nhiễm trùng.
  • Khi tiếp xúc với các hóa chất cần có đồ bảo hộ, tránh để các chất độc hại trực tiếp dính lên da.
  • Chế độ ăn uống luôn cân bằng các chất dinh dưỡng và tránh dùng những thực phẩm, các chất gây hại cho cơ thể.
  •  Các bạn cần giữ gìn vệ sinh thân thể sạch sẽ, sử dụng các sản phẩm làm sạch da dịu nhẹ, không làm mất cân bằng pH trên da cũng như tránh dùng chất tẩy rửa mạnh.
  • Giữ không gian sống sạch sẽ, thoáng mát, không để  bụi bẩn, nấm mốc tích tụ gây ra nguồn cơn của các bệnh về da liễu.
Chẩn đoán và điều trị

Biện pháp điều trị

Khi chúng ta kịp thời có các biện pháp điều trị, chữa bệnh đúng cách và tuân thủ nghiêm túc các hướng dẫn, bệnh có thể nhanh chóng thuyên giảm chỉ sau khoảng 1 tháng. Tuy vậy, nếu bệnh nhân không có hướng chữa bệnh phù hợp, bệnh sẽ tái phát khá liên tục, liên tiếp từ đợt này tới đợt khác rất dai dẳng khó điều trị về sau. Vì vậy, để có thể phục hồi làn da một cách tốt nhất, bạn cần sớm tới bệnh viện, cơ sở y tế để tiến hành trị bệnh.

Về phương pháp chẩn đoán, bệnh nhân được các bác sĩ thăm khám hỏi thăm về tình trạng lâm sàng đang gặp phải, các thói quen sinh hoạt, môi trường sống và làm việc cũng như bệnh nền hoặc tiền sử bệnh lý. Ngoài ra, bệnh nhân có thể được thực hiện những kiểm tra cần thiết khác để đánh giá mức độ tổn thương trên da, giúp việc chữa trị đi đúng hướng, bệnh nhân đạt được kết quả như mong muốn.

Dùng mẹo dân gian

Dân gian có khá nhiều bài thuốc đơn giản, được dùng phổ biến hiện nay để trị bệnh chàm tổ đỉa, á sừng, vảy nến,… bằng những nguyên liệu thiên nhiên giá rẻ, dễ kiếm và không tốn kém nhiều công sức thực hiện.

  • Bệnh nhân sử dụng lá lốt, rửa sạch rồi nấu nước tắm hàng ngày. Phần bã lá vò cho nát nhẹ rồi chà xát đều lên da với lực vừa đủ. Sau khoảng 1 tuần sẽ thấy bệnh thuyên giảm tốt.
  • Lá trầu không có thể dùng bằng cách rửa và ngâm nước muối, sau đó bạn nấu nước để làm sạch da. Cũng có thể xay nhuyễn và chắt lấy nước cốt rồi thoa lên vùng da bị bệnh.
  •  Ngoài ra, có khá nhiều người lựa chọn sử dụng lá chè xanh, vừa nấu nước uống hàng ngày, vừa dùng làm nguyên liệu nấu nước tắm để làm dịu da, kháng viêm và giảm ngứa ngáy.

Không thể phủ nhận rằng, chàm tổ đỉa có thể điều trị an toàn bằng các mẹo trong dân gian, nhưng đồng thời chúng cũng cần nhiều thời gian để phát huy tác dụng.  Bệnh nhân không lạm dụng thay thế hoàn toàn cho các loại thuốc đặc trị và sẽ chỉ phù hợp với những người ở thể bệnh nhẹ.

Phương pháp chữa trị trong Tây y

Đối với y học hiện đại, bệnh chàm sẽ có nhiều loại thuốc có thể sử dụng khác nhau, liều lượng và loại thuốc được sắp xếp tùy theo tình trạng bệnh và sức khỏe của người mắc. Dưới đây là một số loại thuốc thường dùng nhất.

Nhóm thuốc bôi ngoài da:

  • Có thể dùng các loại dung dịch sát khuẩn ở những trường hợp bệnh nhân có mụn nước chưa bị vỡ. Thuốc có thể dùng là loại cồn BSI 1- 3 % hoặc là thuốc tím, thuốc xanh tùy theo chỉ định của bác sĩ.
  • Nhóm thuốc kháng sinh và Corticoid được sử dụng với mục đích ngăn chặn bệnh phát triển mạnh, hạn chế sự lây lan ra khắp cơ thể cũng như kháng viêm, phòng ngừa bội nhiễm.
  • Ngoài ra, người bệnh có thể được dùng thuốc chống nấm ngoài da, thuốc ức chế miễn dịch. Cụ thể dùng loại nào sẽ được bác sĩ kê đơn sau khi đã thăm khám hoàn tất.

Nhóm thuốc uống: Bệnh nhân khi mắc chàm tổ đỉa sẽ được kê cho các thuốc uống bao gồm: Nhóm Corticoid uống, vitamin tổng hợp, các thuốc chống nấm, thuốc kháng sinh, kháng histamin, thuốc có công dụng chống dị ứng.

Bệnh nhân cần lưu ý rằng, các loại thuốc này bắt buộc phải có chỉ định từ bác sĩ để sử dụng sao cho phù hợp. Người bệnh không tự xin đơn thuốc của bệnh nhân khác, kê đơn tại nhà hoặc thay đổi đơn thuốc dẫn tới việc điều trị sai cách, làm bệnh không thuyên giảm, thậm chí nặng hơn và bệnh nhân còn có thể bị nhờn thuốc.

Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Cùng với việc sử dụng các phương thức chữa trị bệnh phù hợp, bệnh nhân cũng nên quan tâm tới chế độ dinh dưỡng vì đây là yếu tố có tác động nhiều tới quá trình điều trị, giúp bệnh nhân nhanh hồi phục hơn, tăng cường sức khỏe và hệ miễn dịch cho làn da.

Thực phẩm nên ăn:

  • Tăng cường các loại hoa quả giàu vitamin C và A, đây là nguồn dinh dưỡng giúp làm giảm nhiễm trùng, tăng sức đề kháng và miễn dịch cho da rất tốt. Bạn có thể tận dụng chanh, cam, bưởi, kiwi, dâu tây, việt quất, ổi,…
  • Những rau củ chứa lượng chất xơ, khoáng chất và vitamin cao như cải xoăn, cà rốt, cà chua, bí ngô, khoai lang, sẽ giúp bệnh nhân nhanh chóng đẩy lùi các cơn ngứa ngáy, giúp da lành lại nhanh hơn, da không còn khô ráp và bong tróc, mụn nước cũng giảm đi rõ rệt.
  • Thực phẩm giàu omega 3 sẽ giúp ích cho bệnh nhân trong quá trình giảm khô da, giúp kháng viêm, đào thải các gốc tự do gây hại cũng như hạn chế những cơn ngứa rát khó chịu.
  • Các loại nước ép và nước lọc cần được bổ sung đầy đủ hàng ngày để làm mát cơ thể, tránh tình trạng da thiếu nước. Đồng thời nước còn giúp tái tạo da nhanh hơn.

Thực phẩm tránh ăn:

  • Tôm, cua, sò, ngao,… đều là nguồn hải sản cung cấp lượng lớn dưỡng chất cho cơ thể nhưng chúng không phù hợp với làn da vì dễ gây ra kích ứng khiến da dễ bị ngứa ngáy hơn.
  • Cùng với đó là các món ăn muối chua, thực phẩm lên men đều là nhóm đồ ăn dễ gây dị ứng, kích thích phản ứng viêm khiến bệnh khó thuyên giảm, mụn nước không điều trị khỏi dứt điểm.
  • Ngoài ra, bệnh nhân cũng tránh các món ăn từ thịt đỏ, các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, thức ăn đóng hộp, chế biến sẵn vì có nhiều chất bảo quản, chất dễ gây kích ứng cho người bị chàm tổ đỉa.
  • Các loại đồ ăn nhiều đường, chất kích thích, bia, rượu, đồ uống có cồn cũng gây cản trở cho quá trình chữa chàm tổ đỉa, giảm tác dụng của thuốc chữa bệnh.

Bệnh chàm tổ đỉa điều trị như thế nào đã được Hệ sinh thái kết nối y tế Vietmec chia sẻ rất chi tiết trong bài viết này. Bạn đọc qua những thông tin về nguyên nhân, biểu hiện trên sẽ dễ dàng hơn trong việc xác định bệnh cũng như đưa ra các cách phòng tránh sao cho phù hợp để chăm sóc sức khỏe một cách tốt nhất.

Chuyên sâu
Bác sĩ và Cơ sở
Chọn địa điểm
  • Chuyên gia
  • Cơ sở
Bác Sĩ Lê Hữu Tuấn
Bác Sĩ Lê Hữu Tuấn
Lương Y Đỗ Minh Tuấn
Lương Y Đỗ Minh Tuấn
TS.BS Nguyễn Thị Vân Anh
Verified
Chăm sóc tại Vietmec

Tải về ứng dụng

Ứng dụng Chăm sóc sức khỏe cho gia đình bạn

Mỗi ngày bận rộn trôi qua, chúng ta lại vô tình lãng quên tài sản quý giá nhất của mình: Sức khỏe. Hãy để VIETMEC trở thành một cánh tay đắc lực chăm sóc và gìn giữ tài sản đó cho bạn và cả gia đình.

Tải ngay cho IOS Tải ngay cho Android